Demo
  • Home
  • Bach’s Weihnachtsoratorium

Bach’s Weihnachtsoratorium

15 december 2019: Toonkunst Zutphen en omstreken zingt de mooiste delen (1,2,3 en 6) uit het beroemde Weihnachtsoratorium van Johann Sebastian Bach.

Voor de periode van Kerst 1734 tot en met Driekoningen 1735 schreef Bach een zestal werken, soms aangeduid als cantates, die inhoudelijk verbonden zijn: ze vertellen over de geboorte en de eerste levensdagen van Jezus Christus.

De teksten zijn ontleend aan het Evangelie volgens Lucas en het Evangelie volgens Mattheüs en waarschijnlijk geschreven door librettist Picander (pseudoniem van Christian Friedrich Henrici). Vanaf 1723 was Bach cantor van de Thomasschule in Leipzig, waarbij hij de verantwoordelijkheid droeg voor de muziek in de vier belangrijkste kerken aldaar. In zes delen vertelt hij van de gebeurtenissen rond Jezus' geboorte tot en met de komst van de wijzen uit het oosten. Omdat men in Bachs tijd het Kerstfeest over drie dagen uitsmeerde, werden de eerste drie delen op de corresponderende Kerstdagen uitgevoerd.

Deze vormen in het Weihnachtsoratorium dan ook een symmetrisch geordende eenheid. In het eerste deel wordt onder trompetgeschal en paukgeroffel de geboorte van Jezus aangekondigd. Het tweede deel richt de blik op de herders in het veld. De pastorale sfeer schildert Bach in de prachtige Sinfonia met de karakteristieke klank van oboe d'amore en oboe da caccia. De serene rust wordt plotseling onderbroken met de komst van de engelen, die de blijde boodschap van Jezus' geboorte aan de herders melden (Ehre sei Gott in der Höhe). In de derde cantate gaan de herders op weg en vinden het kind in de kribbe.

De trompetten en pauken uit het eerste deel klinken opnieuw, waarmee het feitelijke geboortefeest wordt afgesloten. Deel 6 behandelt de komst van de drie mysterieuze wijzen uit het oosten. Epifanie (6 januari) is het oudste Kerstfeest. Dit feest heeft altijd zijn betekenis gehouden, ook toen de populariteit van het Kerstfeest op 25 december toenam. Het is daarom onlosmakelijk verbonden met, en een feestelijke afsluiting van de viering van deze blijde gebeurtenis in de donkerste dagen van het jaar.